ਮਿੱਟੀ ਪਰਖ ਰਿਪੋਰਟ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਖਾਦਾਂ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਕ ਤਰੀਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ।                      

ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕਿਸਮ

ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰੇਤ, ਭੱਲ ਅਤੇ ਚੀਕਣੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਰਚਨਾ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਾਣੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ, ਹਵਾਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਪੋਸ਼ਣ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਨਿਕਾਸੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

ਖ਼ਾਰੀ ਅੰਗ (pH)

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਜਾਂ ਖ਼ਾਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੱਧਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 6.5 ਤੋਂ 8.7 pH ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਕ ਖਾਦਾਂ ਜਾਂ ਜਿਪਸਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਧਾਰਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਡਰੇਕ ਦੀ ਖੇਤੀ

ਨਮਕੀਨ ਪਦਾਰਥ

ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਲਵਣਾਤਮਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਵੱਧ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜੀਵਕ ਕਾਰਬਨ

ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੋਸ਼ਣ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਪੱਧਰ ਦਾ ਜੀਵਕ ਕਾਰਬਨ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ, ਕੰਪੋਸਟ ਜਾਂ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਫ਼ਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼

ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਤ ਅਹੰਕਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਅਚ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਤ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਡ੍ਰੈਗਨ ਫ੍ਰੂਟ ਦੀ ਖੇਤੀ - ਡ੍ਰੈਗਨ ਫ੍ਰੂਟ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਲਘੂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ

ਜਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੇਤਲੀਆਂ, ਚੂਨਾ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਜੀਵਕ ਕਾਰਬਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ, ਨਰਮਾ ਆਦਿ ਫਸਲਾਂ ਇਸ ਤੱਤ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।  

ਲੋਹਾ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਭਾਵਨਾ ਰੇਤਲੀ ਅਤੇ ਚੂਨਾ ਯੁਕਤ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  

ਮੈਂਗਨੀਜ ਦੀ ਘਾਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਝੋਨਾ-ਕਣਕ ਦੇ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।   

ਸਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਾਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਹੈ?